Zatrudnienie pracownika krok po kroku - poradnik 2022 rok
Zatrudnienie pracownika krok po kroku - poradnik 2022 rok
Zatrudnienie pracownika w firmie to bardzo odpowiedzialna decyzja, dlatego należy się do niej odpowiednio przygotować.
Przedstawimy kolejno najważniejsze etapy, które ułatwią Państwu przejść ten proces.
ETAP I
Jeśli znaleźli Państwo odpowiednią osobę należy sporządzić dokumentację kadrową:
1. W pierwszej kolejności należy pozyskać od przyszłego pracownika dane osobowe do sporządzenia dokumentacji kadrowej – do tego służy kwestionariusz osobowy dla pracownika
pobierz kwestionariusz osobowy dla pracownika
2. Następnie musicie Państwo dopilnować, żeby kandydat na pracownika przed przystąpieniem do pracy wykonał badania lekarskie – w tym celu wystawiają Państwo kandydatowi skierowanie na badania lekarskie
pobierz skierowanie na badania lekarskie
Koszty badań lekarskich zawsze pokrywa pracodawca, otrzymane zaświadczenie o zdolności podjęcia pracy przechowujemy w aktach osobowych w części B.
3. Następnie należy przygotować umowę o pracę – jeśli umowę o pracę przygotowuje biuro rachunkowe należy wypełnić i przekazać do niego druk zlecenia zatrudnienia pracownika
pobierz druk zlecenia zatrudnienia pracownika
4. Przed przystąpieniem do wykonywania pracy pracownik musi zostać przeszkolony z bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy - wzór karty szkolenia wstępnego BHP
pobierz wzór karty szkolenia wstępnego BHP
Od tej ogólnej zasady istnieje jeden wyjątek – mianowicie szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku, gdy podejmuje on pracę na tym samym stanowisku, które już zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
Ponadto pracodawca jest obowiązany:
- zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bhp dotyczącymi wykonywanych przez nich prac oraz
- wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bhp na poszczególnych stanowiskach pracy.
Ustawowym obowiązkiem pracodawcy jest organizowanie szkoleń BHP dla pracowników - muszą się one odbywać w ich godzinach pracy oraz na koszt pracodawcy. Do szkoleń obowiązkowych należą:
- szkolenie wstępne organizowane przy zatrudnieniu nowego pracownika, zawierające podstawowe informacje na temat zasad BHP oraz z instruktarzu stanowiskowego,
- szkolenia okresowe.
W przypadku, gdy przedsiębiorca zdecyduje się na prowadzenie spraw BHP w swojej firmie na własną rękę, musi pamiętać, że konieczne jest spełnienie warunków określonych w przepisach.
Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek wyznaczenia pracownika odpowiedzialnego za udzielanie pierwszej pomocy oraz wykonywanie działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.
ETAP II
Na pracodawcy spoczywa obowiązek utworzenia i prowadzenia dokumentów każdego pracownika, czyli akt osobowych. Od 2019 r. powinny one się składać się z czterech części:
- część A – tu znajdują się dokumenty zgromadzone w związku z ubieganiem się o zatrudnienie,
- część B – zawiera dokumenty dotyczące nawiązania stosunku pracy oraz przebiegu zatrudnienia,
- część C – w której gromadzi się dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia danej osoby,
- część D – miejsce na przechowywanie dokumentów związanych z ponoszeniem przez pracownika odpowiedzialności porządkowej lub odpowiedzialności określonych w innych przepisach.
Kompletując dokumentacją pracowniczą, należy pozyskać od pracownika dodatkowe dokumenty i oświadczenia, m.in.:
- kopie świadectw pracy z poprzednich miejsc zatrudnienia,
- kopię dyplomu ukończenia ostatniej szkoły,
- oświadczenie o podwyższonych kosztach uzyskania przychodów, jeśli miejscowość zamieszkania pracownika jest inna niż siedziba pracodawcy
pobierz oświadczenie o KUP
- informację o równym traktowaniu
pobierz informację o równym traktowaniu
- informację o warunkach zatrudnienia
pobierz informację o warunkach zatrudnienia
- klauzulę do przetwarzania danych RODO
pobierz klauzulę do przetwarzania danych RODO
- oświadczenie o korzystaniu z uprawnień rodzicielskich
pobierz oświadczenie o korzystaniu z uprawnień rodzicielskich
- wniosek o zgłoszenie członków rodziny do ubezpieczeń
pobierz wniosek o zgłoszenie członków rodziny do ubezpieczeń
- PIT-2
pobierz PIT-2
- oświadczenie o przekazywaniu wynagrodzenia gotówką lub na rachunek bankowy
pobierz oświadczenie o przekazywaniu wynagrodzenia gotówką lub na rachunek bankowy
Od 1 stycznia 2019 r. skrócił się czas przechowywania dokumentacji pracowniczej z 50 do 10 lat. Dotyczy to przede wszystkim pracowników, którzy rozpoczęli pracę od 2019 r. Ich dokumentację przechowują Państwo teraz przez skrócony okres 10 lat. Jest on liczony od końca roku kalendarzowego, w którym ustał stosunek pracy lub zakończyła się umowa zlecenia.
ETAP III
Zgłoszenie pracownika do ZUS w terminie 7 dni od podpisania umowy o pracę.
Z reguły tym etapem zajmuje się już Państwa biuro rachunkowe, natomiast muszą Państwo pamiętać, że 7 dni to bardzo mało, w związku z tym informację o zatrudnieniu pracownika należy przesyłać do swojego biura rachunkowego niezwłocznie, żeby umożliwić kadrom terminową realizację zgłoszenia.
Warto również wiedzieć, że brak dochowania terminu zgłoszenia pracownika do ZUS jest zagrożony karą nawet w wysokości 5000 zł.
UWAGA!!!
Pracodawca, który:
• nie prowadzi dokumentacji pracowniczej,
• nie przechowuje dokumentacji pracowniczej,
• pozostawia dokumentację pracowniczą w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem
podlega karze grzywny od 1000 zł do 30.000 zł.
Podstawa prawna:
- rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27.07.2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny (Dz.U. Nr 180, poz. 1860),
- ustawa z 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.).
Wynagrodzenia w styczniu 2022 roku wg nowych zasad
Wynagrodzenia w styczniu 2022 roku wg nowych zasad
Jak co roku, w styczniu, zaczynamy wynagrodzeniowe wyliczanki. Na początku każdego roku mierzymy się ze zmianami, różnymi zasadami wyliczeń wynagrodzeń, które są wymagające i niejednokrotnie mocno niedoprecyzowane. W tym konkretnym okresie rozpoznajemy trzy różne momenty, w których musimy zastosować 3 różne schematy wyliczeń wynagrodzeń. W dużym uproszczeniu, co do zasady, naliczamy je w następujący sposób:
- wynagrodzenia mca grudnia wypłacane w mcu grudniu naliczamy wg zasad z mca grudniu danego roku i stosujemy wskaźniki obowiązujące w mcu grudniu danego roku;
- wynagrodzenia mca grudnia wypłacane w mcu styczniu naliczamy wg zasad z mca grudnia danego roku i stosujemy wskaźniki obowiązujące w mcu styczniu kolejnego roku;
- wynagrodzenia mca stycznia wypłacane w mcu styczniu naliczamy wg zasad z mca stycznia danego roku i stosujemy wskaźniki obowiązujące w mcu styczniu danego roku.
Te płacowe łamigłówki przysparzają kadrowym nie lada problemów, szczególnie na przełomie roku i w obliczu radykalnych zmian, jakie towarzyszą nam w roku obecnym. Polski Ład wprowadza szereg nowych zmian we wskaźnikach, wprowadza nowe ulgi i zasady, dokładając do tego zmiany w wyliczeniach składek ZUS. Łącznie stanowi to ogromną logistyczną krzyżówkę, z którą mierzymy się w obecnej chwili. Poskładajmy zatem te puzzle w jedną całość.
Minimalne wynagrodzenie i minimalna stawka godzinowa w 2022 roku
Wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w trybie określonym w przepisach ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, wysokość minimalnego wynagrodzenia ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu.
Ważne! Od 1 stycznia 2022 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie do kwoty 3010 zł.
Pracodawca w celu ustalenia czy pracownik uzyskał w miesiącu co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, do obliczenia wysokości wynagrodzenia powinien przyjąć przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych, w tym m.in.:
- wynagrodzenie zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej;
- premie i nagrody regulaminowe i uznaniowe;
- dodatki - np. za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy;
- wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, za urlop dla poratowania zdrowia, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju nie zawinionego przez pracownika;
- wyrównanie do wysokości kwoty najniższego wynagrodzenia;
- ekwiwalenty pieniężne za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy;
- świadczenia odszkodowawcze w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia.
Obliczając wysokość wynagrodzenia pracownika, nie należy uwzględniać:
- nagrody jubileuszowej;
- odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
- wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;
- dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej;
- dodatku za staż pracy.
Ważne! Od 1 stycznia 2022 r. do kwoty 19,70 zł wzrośnie minimalna wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi.
Przypominając, wysokość wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia, a także innych umów, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej.
Dotyczy to umów zlecenia oraz innych umów, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu wykonywanych przez:
- osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
- osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, niezatrudniającą pracowników lub niezawierającą umów ze zleceniobiorcami.
Wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej:
- dokonuje się w formie pieniężnej.
- co najmniej raz w miesiącu - w przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc.
Pamiętaj!
Przez okres 3 lat od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne, podmiot, na rzecz którego jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi, ma obowiązek przechowywania:
- dokumentów określających sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług,
- dokumentów potwierdzających liczbę godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.
Umowy o dzieło, a 50% kosztów uzyskania przychodu - kiedy stosować?
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje możliwość zastosowania kosztów uzyskania przychodu w wysokości 50% osiągniętego przychodu. Dotyczy to również umowy o dzieło.
Na czym to polega? Wyjaśnijmy to na przykładzie.
Przykład
Zostaje zawarta umowa o dzieło, w ramach której twórca dzieła za przeniesienie prawa wzoru przemysłowego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 10.000 zł.
W takiej sytuacji istnieje możliwość zastosowania kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50%, tj. 5000 zł.
Co to oznacza? Podatek będzie liczony od kwoty dochodu, czyli 5000 zł.
Kiedy zatem można stosować koszty uzyskania przychodu w wysokości 50%?
Autorskie koszty uzyskania przychodu w wysokości 50% mają zastosowanie do:
1) zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego;
2) opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną;
3) korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami. Dotyczy to przychodów osiąganych z:
- działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa,
- działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki,
- produkcji audialnej i audiowizualnej,
- działalności publicystycznej,
- działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej,
- działalności konserwatorskiej,
- prawa zależnego do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia,
- działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.
Koszty z punktu 3 oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.
Czy jest zatem jakiś limit, do którego można stosować koszty w wysokości 50%?
Owszem, a mianowicie w roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów w wysokości 50% nie mogą przekroczyć kwoty 85.528 zł.
Uwaga!
Jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż wynikające z zastosowania normy procentowej przyjmuje się je w wysokości kosztów faktycznie poniesionych.
Czy zakład pracy ma obowiązek stosować koszty uzyskania przychodu 50%?
Zakład pracy nie stosuje 50% kosztów uzyskania przychodów przy obliczaniu zaliczki na podatek, jeżeli otrzymał pisemne oświadczenie pracownika o rezygnacji z ich stosowania. Następuje to w miesiącu otrzymania oświadczenia lub od następnego miesiąca, jeżeli pracodawca nie miał możliwości pobrania zaliczki bez zastosowania tych kosztów.
Tym samym, jeśli np. w ramach umów o dzieło czy umów zlecenia realizowane są zlecenia dla różnych odbiorców, wykonujący dzieło, czy też zlecenie może złożyć oświadczenie, iż nie chce, aby jeden z wypłacających świadczenie stosował koszty 50%, aby nie przekroczyć limitu dopuszczalnego i potem mieć dopłatę w zeznaniu rocznym.
Ważne!
Oświadczenie to składa się odrębnie dla każdego roku podatkowego.
Wynagrodzenia w styczniu 2022 roku naliczamy po nowemu
Polski Ład już na początku roku będzie spędzał sen z powiek przedsiębiorcom zatrudniających pracowników. Należy pamiętać, że każde wynagrodzenie wypłacane po 1 stycznia 2022, musi być obliczone według nowych zasad.
W przypadku pracowników oznacza to 3 zmiany:
- brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku,
- konieczność policzenia tzw. „ulgi dla klasy średniej”, która ma na celu złagodzenie obciążeń podatkowych dla określonych grup zatrudnionych,
- uwzględnienie nowej skali podatkowej, obowiązującej od przyszłego roku.
Uwaga! Nie wiemy czy programy kadrowo-płacowe będą gotowe na zmiany. Warto zatem zapamiętać sposób liczenia wypłat.
Przeanalizujemy na przykładzie jak wyliczyć kwotę wypłaty netto przy założonej kwocie brutto na umowie. Załóżmy, że pracownik zarabia 10.000 zł brutto.
Składki na ubezpieczenia społeczne
W pierwszej kolejności z wynagrodzenia brutto potrąca się składki:
emerytalną 9,76% - w naszym przykładzie to 976 zł,
rentową 1,50%, czyli 150 zł,
chorobową 2,45% - co daje 245 zł.
Suma składek społecznych to 1371 zł.
Składka zdrowotna
W kolejnym kroku potrąca się składkę zdrowotną w wysokości 9%. Podstawą wyliczenia składki zdrowotnej jest przychód pomniejszony o składki społeczne. W naszym przykładzie to kwota:
10.000 zł - 1371 zł = 8629 zł
Składka zdrowotna wyniesie 9% x 8629 zł = 771,61 zł.
Podstawą opodatkowania jest przychód pomniejszony o składki społeczne, koszty uzyskania przychodu oraz ulgę dla klasy średniej.
Koszty uzyskania przychodów
Koszty uzyskania przychodów wynoszą 250 zł lub 300 zł - w zależności od tego, czy pracownik mieszka w innej miejscowości niż siedziba zakładu pracy oraz czy złożył stosowne oświadczenie pracodawcy. My do wyliczeń przyjmiemy 250 zł.
Ulga dla klasy średniej
Ulga dla klasy średniej wyliczana jest według skomplikowanego wzoru:
1. (A x 6,68% – 380,50 zł) ÷ 0,17, dla A wynoszącego co najmniej 5701 zł i nieprzekraczającego kwoty 8549 zł, lub
2. (A x (-7,35%) + 819,08 zł) ÷ 0,17, dla A wyższego od 8549 zł i nieprzekraczającego kwoty 11.141 zł
gdzie „A” oznacza przychód.
W naszym przykładzie przychód wynosi 10.000 zł, zatem korzystamy ze wzoru numer 2:
(10.000 zł x (-7,35%) + 819,08 zł) / 0,17 = 494,59 zł
Ulga dla klasy średniej wynosi 494,59 zł.
Podstawa opodatkowania
Podstawa opodatkowania wynosi zatem:
10.000 zł - 1371 zł - 250 zł - 494,59 zł = 7884,41 zł.
Jednak zgodnie z zasadą zapisaną w Ordynacji Podatkowej, podstawę opodatkowania zaokrągla się matematycznie do pełnych złotych. W naszym przykładzie podstawa opodatkowania wynosi ostatecznie 7884 zł.
Podatek
Czas wyliczyć podatek dochodowy PIT. Według ustawy wynosi on 17%. Jeśli pracownik złożył swojemu pracodawcy odpowiednie oświadczenie (PIT-2), to wyliczony podatek pomniejsza się o kwotę będącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. Skala podatkowa od 2022 r. określa kwotę wolną na poziomie 5100 zł, zatem w danym miesiącu wyliczony podatek pomniejsza się o 5100 zł x 1/12 = 425 zł.
Podatek wynosi:
7884 zł x 17% - 425 zł = 915,28 zł.
Po zaokrągleniu podatek wynosi ostatecznie 915 zł.
Wynagrodzenie netto
Jeżeli pracownik zrezygnował z Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), to w tym momencie możemy ustalić kwotę jego wypłaty „do ręki”. Będzie to przychód brutto pomniejszony o składki społeczne, składkę zdrowotną oraz podatek PIT.
W naszym przykładzie będzie to kwota:
10.000 zł - 1371 zł - 776,61 zł - 915 zł = 6937,39 zł
Wynagrodzenie pracownika, który nie należy do PPK wynosi 6937,39 zł.
W tym miejscu chcemy zaznaczyć, że kalkulator umieszczony na stronach rządowych błędnie podaje minimalnie różną kwotę.
PPK
Jeśli pracownik nie zrezygnował z PPK, to jego wynagrodzenie będzie różne od wyliczonego powyżej. Z wyliczonego wynagrodzenia zostanie jeszcze odjęta składka PPK pracownika, domyślnie wynosząca 2%, oraz podatek od składki PPK pracodawcy wpłaconej w danym miesiącu do danego TFI, domyślnie wynoszącej 1,5%. Policzmy to.
Wpłata pracownika w wysokości 2% przychodu wynosi 200 zł.
Wpłata pracodawcy w wysokości 1,5% przychodu wynosi 150 zł. 17% podatku z tej kwoty daje 26 zł.
Z wyliczonego wynagrodzenia do ręki zostanie zatem dodatkowo strącona kwota 226 zł, a pracownik ostatecznie otrzyma 6711,39 zł.
Wynagrodzenie pracownika, który należy do PPK wynosi 6711,39 zł.
Podstawa prawna:
- art. 1 ust.1a-1b, art. 6, art. 8 ust.1, art. 8a, art. 8c ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207),
- rozporządzenie z 14.09.2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1690),
- art. 22. ust. 9 pkt 3 ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.),
- art. 27 i art. 32 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) - w brzmieniu na dzień 1.01.2022 r.,
- art. 16 i art. 22 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.),
- art. 79 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.) - w brzmieniu na dzień 1.01.2022 r.,
- art. 63 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.),
- art. 26 i art. 27 ustawy z 4.10.2018 r. o Pracowniczych Planach Kapitałowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1342 ze zm.).
Stan prawny aktualny na dzień 25.11.2021 r.
źródło: taxalert.lex.pl
Wynagrodzenia w 2022 roku - ulgi i zwolnienia podatkowe
Wynagrodzenia w 2022 roku - ulgi i zwolnienia podatkowe
Od 1 stycznia 2022 r. Polski Ład wprowadza nowe ulgi i zwolnienia podatkowe, które będą miały wpływ na kalkulacje wynagrodzeń.
Na sposób obliczania wynagrodzeń w 2022 r. wpływ będą miały nie tylko zmiany w skali podatkowej, czy brak odliczenia składki zdrowotnej, ale również nowe ulgi i zwolnienia. Przygotowując się do wypłaty wynagrodzeń na nowych zasadach należy poinformować pracowników o możliwości złożenia przez nich stosownych wniosków i oświadczeń, tj:
-
wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej,
-
wniosek o niestosowanie kosztów uzyskania przychodów,
-
oświadczenie PIT-2 (nowy wzór na 2022 r. nie został jeszcze opublikowany),
-
oświadczenie podatnika o spełnianiu warunków do korzystania z ulgi na powrót,
-
oświadczenie podatnika o spełnianiu warunków do korzystania z ulgi dla rodzin 4+,
-
oświadczenie podatnika o spełnianiu warunków do korzystania z ulgi dla pracujących emerytów,
-
oświadczenie podatnika o zamiarze wspólnego opodatkowania dochodów z małżonkiem.
Wraz ze wzorami wniosków i oświadczeń warto również wysłać do pracowników informacje wyjaśniające zasady ich stosowania. Poniżej lista takich zmian.
Informacja dla pracowników w 2022 roku
Ulga dla klasy średniej
Od 1.01.2022 r. płatnik będzie pomniejszał dochód pracowników o kwotę ulgi dla klasy średniej, jeśli podatnik (pracownik) uzyskał w danym zakładzie pracy przychody:
- ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy,
- w wysokości wynoszącej od 5701 zł do 11.141 zł,
- które podlegają opodatkowaniu przy zastosowaniu skali podatkowej – z wyłączeniem przychodów wolnych od podatku.
Jeśli powyższe warunki zostaną spełnione to pracodawca ma obowiązek zastosowania ulgi dla klasy średniej. Jednak pracownik może złożyć sporządzony na piśmie wniosek o niepomniejszanie dochodu o kwotę ulgi dla pracowników. Wniosek pracownik będzie składał odrębnie dla każdego roku podatkowego.
Przykład
W styczniu 2022 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie w wysokości 6000 zł. Poza wynagrodzeniem pracownik nie otrzymał innych świadczeń stanowiących przychód ze stosunku pracy. Pracownik nie złożył pracodawcy wniosku o niepomniejszanie dochodu o kwotę ulgi.
Kwota ulgi dla pracownika wyniesie 198 zł, zgodnie z obliczeniem:
(6000 zł x 6,68% – 380,50 zł) ÷ 0,17
Płatnik (pracodawca) przed obliczeniem zaliczki na podatek pomniejszy dochód do opodatkowania uzyskany w styczniu o kwotę 119,41 zł.
Ulga dla klasy średniej nie będzie stosowana przez płatnika przy obliczaniu miesięcznej zaliczki na podatek, jeśli przychody uzyskane ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy będą niższe od kwoty 5701 zł. W przypadku takiej wysokości przychodów, pomimo likwidacji prawa do zmniejszenia zaliczki na podatek o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy wymiaru tej składki), pracownik nie otrzyma niższego wynagrodzenia. Jest to związane z wyższą kwotą wolną od podatku.
Ulga dla pracowników stosowana będzie przy obliczaniu zaliczek na podatek oraz w rozliczeniu rocznym. Fakt, że pracodawca zastosował ulgę dla pracowników ustalając miesięczny dochód do opodatkowania nie oznacza, że w każdym przypadku ulga będzie zastosowana przy rozliczeniu rocznym.
W skali całego roku kwota ulgi będzie mogła być zastosowana, jeśli suma uzyskanych w roku podatkowym przychodów:
- ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy, oraz
- przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej pomniejszonych o koszty prowadzenia tej działalności z wyłączeniem z tych kosztów składek na ubezpieczenia społeczne,
podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej (z wyłączeniem przychodów wolnych od podatku) wyniesie co najmniej 68.412 zł i nie przekroczy kwoty 133.692 zł.
Mogą zdarzyć się przypadki, że pracodawca w trakcie roku podatkowego zastosował ulgę przy ustaleniu dochodu do opodatkowania, ale pracownik nie będzie miał prawa do zastosowania ulgi w rozliczeniu rocznym i w konsekwencji, jeśli nie ma prawa do innych ulg, będzie zobowiązany dopłacić podatek.
Taka sytuacja może zdarzyć się w przypadku gdy:
- pomimo iż miesięczne przychody ze stosunku pracy mieszczą się w granicach od 5701 zł do 11.141 zł:
- w trakcie roku pracownik uzyska prawo np. do zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego i przychód roczny ze stosunku pracy będzie niższy od kwoty 68.412 zł,
- w trakcie roku pracownik uzyska prawo do dodatkowej premii, której wysokość może spowodować, że roczne przychody przekroczą kwotę 133.692 zł,
- pracownik jest zatrudniony u kilku pracodawców i łączne roczne przychody przekroczą kwotę 133.692 zł,
- pracownik uzyskuje przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegające opodatkowaniu według skali podatkowej i łączne roczne przychody przekroczą kwotę 133.692 zł;
- tylko w niektórych miesiącach roku pracownik uzyskuje przychód ze stosunku pracy w wysokości co najmniej 5701 zł z uwagi na prawo np. do premii kwartalnej, ale przychód roczny ze stosunku pracy będzie niższy od kwoty 68.412 zł.
W przedstawionych przypadkach, aby uniknąć dopłaty podatku pracownik może złożyć pisemny wniosek o niepomniejszanie dochodu o kwotę ulgi dla pracowników. Wniosek pracownik może złożyć w dowolnym momencie roku podatkowego.
Przykład
Pracownica w ciąży od stycznia do mają w każdym miesiącu uzyskała przychód w wysokości 6000 zł. W każdym z tych miesięcy pracodawca zastosował ulgę dla pracowników ustalając podstawę obliczenia zaliczki na podatek.
Od czerwca pracownica uzyskała prawo do wynagrodzenie chorobowego, a następnie zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego.
Suma uzyskanych w roku podatkowym przychodów ze stosunku pracy wyniosła 35.177,40 zł. W trakcie roku pracownica nie uzyskała dodatkowych przychodów ze stosunku służbowego, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy oraz przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. W rozliczeniu rocznym ulga nie będzie stosowana ponieważ suma uzyskanych w roku podatkowym przychodów ze stosunku pracy będzie niższa od kwoty 68.412 zł.
Ulga dla klasy średniej nie będzie stosowana do przychodów uzyskiwanych z działalności wykonywanej osobiście tj. przychodów uzyskiwanych z tytułu umowy zlecenia, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego, także w przypadku gdy umowy te pracownik zawiera z własnym pracodawcą. Jeśli pracownik poza przychodami ze stosunku pracy uzyskuje także przychody z tytułu np. umowy zlecenia do przychodów uprawniających do ulgi nie będą zaliczane przychody z umowy zlecenia.
Prawo do złożenia wniosku o niestosowanie KUP
Od 2022 r. pracownik ma możliwość złożenia pisemnego wniosku o pobór zaliczek bez stosowania kosztów uzyskania przychodów (250 zł). Wniosek należy składać co roku.
Płatnik nie stosuje kosztów uzyskania przychodów najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał wniosek.
Wniosek o niestosowanie kosztów uzyskania przychodów pozwoli uniknąć dopłaty podatku, jeśli pracownik zatrudniony jest u kilku pracodawców jednocześnie. W takim przypadku, każdy pracodawca obliczając zaliczkę na podatek ma obowiązek stosowania kosztów uzyskania przychodów w wysokości 250 zł lub podwyższonych w wysokości 300 zł (jeśli pracownik złożył oświadczenie, że jego miejsce zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy i nie uzyskuje dodatku za rozłąkę). W rozliczeniu rocznym łączna kwota zastosowanych KUP zostaje ograniczona do kwoty 4500 zł za rok podatkowy lub 5400 zł w przypadku gdy miejsce zamieszkania pracownika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy.
Jeśli pracodawca przy obliczaniu zaliczki na podatek stosuje podwyższone koszty uzyskania przychodów, pracownik przed złożeniem wniosku o pobór zaliczek bez stosowania kosztów uzyskania przychodów, powinien złożyć wniosek o rezygnację ze stosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów.
Przykład
Pracownik w okresie od stycznia do grudnia 2022 r. był zatrudniony u dwóch pracodawców. Każdy pracodawca przy obliczaniu zaliczki stosował podstawowe koszty uzyskania przychodów, co oznacza że w 2022 r. zastosowane w trakcie roku koszty uzyskania przychodów wyniosły 6000 zł zgodnie z obliczeniem:
(250 zł x 12 miesięcy) + (250 zł x 12 miesięcy) = 6000 zł
W rozliczeniu rocznym zastosowane za rok podatkowy koszty uzyskania przychodów nie będą mogły przekroczyć kwoty 4500 zł.
Podwyższenie kwoty zmniejszającej podatek do wysokości 5100 zł
Obliczoną zaliczkę na podatek płatnik będzie zmniejszał o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, która od 2022 r, będzie wynosiła 425 zł miesięcznie (5100 x 1/12) – do końca 2021 r. była to kwota 43,76 zł miesięcznie.
Kwota zmniejszająca podatek może być stosowana przy obliczaniu zaliczki na podatek przez płatnika tylko w przypadku, jeżeli pracownik przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym złoży zakładowi pracy oświadczenie PIT-2. Oświadczenie zachowuje ważność w kolejnych latach, jeśli informacje przekazane w oświadczeniu nie uległy zmianie.
Uwaga! Jeśli pracownik złożył już pracodawcy oświadczenie PIT-2 przed 2022 r. nie musi składać ponownie oświadczenia PIT-2 w 2022 r., jeśli informacja przekazana w oświadczeniu nie uległa zmianie.
W oświadczeniu pracownik stwierdza, że:
- nie otrzymuje emerytury lub renty za pośrednictwem płatnika,
- nie osiąga dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
- nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej, najmu lub dzierżawy opodatkowanych według skali podatkowej,
- nie otrzymuje świadczeń pieniężnych wypłacanych z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- ten zakład pracy jest właściwy do stosowania tego zmniejszenia.
Jeśli przynajmniej jeden z tych warunków nie został spełniony (pracownik prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, otrzymuje emeryturę) pracownik nie powinien składać oświadczenia PIT-2.
Jeśli pracownik jest zatrudniony w kilku zakładach pracy PIT-2 powinien złożyć tylko jednemu wybranemu pracodawcy.
Jeśli pracownik pomimo spełniania warunków do zastosowania kwoty zmniejszającej podatek, nie złożył PIT-2 lub złożył, ale po pierwszej wypłacie wynagrodzenia w roku podatkowym, pracodawca przy obliczaniu zaliczki na podatek w danym roku podatkowym nie będzie stosował kwoty zmniejszającej zaliczkę na podatek, natomiast pracownik w rozliczeniu rocznym będzie mógł zastosować kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 5100 zł.
Nowelizacja katalogu zwolnień
Od 2022 r. do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostaną dodane nowe zwolnienia od podatku, z których będzie mógł skorzystać podatnik, uzyskujący przychody:
- ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy,
- z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
- z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowanych według skali podatkowej, podatkiem liniowym, z której opłaca się podatek od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej albo opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Ulga na powrót
Jeżeli osoba powróciła do Polski i przeniosła tu swoją rezydencję podatkową to może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania przychodów do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85.528 zł.
Zwolnienie może być stosowane przez 4 kolejno po sobie następujące lata podatkowe, licząc od początku roku, w którym pracownik przeniósł miejsce zamieszkania, albo od początku roku następnego.
Zwolnienie przysługuje pod warunkiem, że:
- po powrocie wszystkie przychody podlegają opodatkowaniu w Polsce, oraz
- osoba, która powróciła do Polski mieszkała poza terytorium Polski przez co najmniej 3 lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok powrotu, oraz
- posiada obywatelstwo polskie, Kartę Polaka lub obywatelstwo innego niż RP państwa członkowskiego UE lub państwa należącego do EOG albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub miała miejsce zamieszkania:
-
- nieprzerwanie co najmniej przez okres 3 lat w państwie członkowskim UE lub państwie należącym do EOG, Konfederacji Szwajcarskiej, Australii, Republice Chile, (…), lub
- w Polsce nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat kalendarzowych poprzedzających 3 lata kalendarzowe w których nie mieszkałeś w Polsce,
oraz
- posiada certyfikat rezydencji lub inny dowód dokumentujący miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.
Aby skorzystać ze zwolnienia pracownik powinien złożyć oświadczenie o spełnieniu warunków jej stosowania. W oświadczeniu, które jest potwierdzeniem, że pracownik spełnia warunki do stosowania zwolnienia należy dodatkowo wskazać rok rozpoczęcia i zakończenia stosowania zwolnienia przez płatnika (pracodawcę).
Ulga dla rodzin 4+
Jeżeli pracownik wychowuje co najmniej 4 dzieci może skorzystać ze zwolnienia od opodatkowania przychodów w wysokości do 85.528 zł.
Aby skorzystać z tego zwolnienia należy w danym roku podatkowym w stosunku do co najmniej czworga dzieci:
- wykonywać władzę rodzicielską,
- pełnić funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, lub
- sprawować funkcję rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą, a
- w przypadku pełnoletnich uczących się dzieci – wykonywać ciążący na nim obowiązek alimentacyjny albo sprawować funkcję rodziny zastępczej.
Zwolnienie przysługuje w stosunku do dzieci:
- małoletnich,
- pełnoletnich, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
- pełnoletnich do ukończenia 25. roku życia, uczących się w szkołach, o których mowa w krajowych lub zagranicznych przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, jeżeli w roku podatkowym dzieci te:
- nie uzyskały przychodów opodatkowanych podatkiem liniowym lub zryczałtowanym podatkiem, z wyjątkiem przychodów z najmu opodatkowanych tym podatkiem,
- nie podlegały opodatkowaniu,
- na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych,
- nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej, z tytułu zbycia udziałów i instrumentów finansowych lub przychodów zwolnionych z podatku (ulga dla młodych; ulga dla powracających z zagranicy), w łącznej wysokości przekraczającej 3089 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej.
Przy ustalaniu prawa do zwolnienia nie uwzględnia się dziecka, które w roku podatkowym, na podstawie orzeczenia sądu, zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Aby skorzystać ze zwolnienia pracownik powinien złożyć pracodawcy oświadczenie o spełnieniu warunków jej stosowania.
Zwolnienie dla pracujących emerytów
Jeżeli pracownik jest w wieku emerytalnym, ale nadal pracuje to może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania przychodów do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85.528 zł.
Zwolnieniu podlegają przychody otrzymane przez podatnika:
- po ukończeniu 60. roku życia w przypadku kobiety,
- po ukończeniu 65. roku życia w przypadku mężczyzny,
pod warunkiem, że podatnik podlega z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym oraz mimo nabycia uprawnienia, nie otrzymuje:
- emerytury lub renty rodzinnej,
- świadczeń pieniężnych otrzymywanych po zwolnieniu ze służby przez funkcjonariuszy służb mundurowych oraz żołnierzy;
- uposażenia przysługującego sędziemu w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego.
Aby skorzystać ze zwolnienia pracownik powinien złożyć pracodawcy oświadczenie o spełnieniu warunków jej stosowania.
Uwaga! Jeśli pracownik korzysta z kilku zwolnień (PIT zero dla młodych, ulga na powrót, zwolnienie na 4 dzieci, zwolnienie dla emerytów) suma przychodów zwolnionych od podatku nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85.528 zł.
Składanie oświadczeń
Płatnik (pracodawca), który otrzyma oświadczenie zastosuje zwolnienie:
- najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał oświadczenie,
- nie dłużej niż do upływu terminu wskazanego przez podatnika.
W każdym momencie pracownik może powiadomić pracodawcę o zmianie stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia np. o utracie prawa do zwolnienia. W takim przypadku płatnik nie uwzględnia zwolnienia najpóźniej od kolejnego miesiąca, w którym otrzymał powiadomienie.
W przypadku oświadczeń składanych w celu zastosowania nowych zwolnień od podatku w przepisach nie wskazano, że składa się je odrębnie dla każdego roku podatkowego. Płatnik, który otrzyma zwolnienie stosuje je nie dłużej niż do upływu terminu wskazanego przez podatnika. W przypadku ulgi na powrót zwolnienie będzie jednak można stosować przez okres nie dłuższy niż 4 kolejno po sobie następujące lata podatkowe.
Uwaga! Powyższe oświadczenia pracownik składa pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Wspólne opodatkowanie z małżonkiem
W nowym roku pracownik, podobnie jak w latach poprzednich będzie mógł złożyć pracodawcy oświadczenie, że za dany rok zamierza opodatkować dochody łącznie z małżonkiem.
Oświadczenie może złożyć pracownik, jeśli jego małżonek nie uzyskuje żadnych dochodów, a w przypadku gdy przewidywane dochody pracownika przekroczą górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, także w przypadku gdy małżonek pracownika uzyskuje dochody które nie przekroczą kwoty 120.000 zł.
Oświadczenie to upoważnia pracodawcę do zastosowania
- 17% stawki podatku za wszystkie miesiące roku podatkowego i są dodatkowo pomniejszane za każdy miesiąc o kwotę zmniejszającą podatek (425 zł) – w przypadku dochody pracownika nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej (120.000 zł), a małżonek nie uzyskuje żadnych dochodów,
- 17% stawki podatku za wszystkie miesiące roku podatkowego – gdy dochody pracownika przekroczą górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, a małżonek nie uzyskuje żadnych dochodów lub dochody małżonka nie przekroczą pierwszego przedziału skali podatkowej (120.000 zł).
Od nowego roku pracownik nie będzie mógł rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko – nie będzie zatem składał oświadczenia w tej sprawie pracodawcy. Od 2022 r. dla osób samotnie wychowujących dzieci została przewidziana nowa ulga.
Podstawa prawna
art. 21 ust. 1 pkt 148, art. 21 ust. 1 pkt 152-154, art. 21 ust. 39, art. 21 ust. 43-44, art. 22 ust. 2, art. 22 ust. 9 pkt 1-3, art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 26 ust. 1 pkt 2a, art. 32 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128) – stan prawny wersja obowiązująca od 1.01.2022 r.
Stan prawny aktualny na dzień 15.12.2021 r.
źródło: taxalert.lex.pl
Apel księgowej...
Drodzy Państwo
Rytm naszej pracy wyznaczają terminy związane z koniecznością dokonania rozliczeń podatkowych, ZUS oraz wywiązania się z pozostałych obowiązków sprawozdawczych i innych. Mnogość spraw, ciągła zmiana przepisów, zmiana terminów rozliczeń związanych z tym obowiązków przysparza nam - księgowym mnóstwo kłopotów i pochłania cenny czas. Niemniej za każdym razem, ze swojej strony, dokładamy wszelkich starań, aby wszystkie Państwa sprawy wykonać rzetelnie, profesjonalnie i sprawnie. Mając to na uwadze prosimy o cierpliwość i wyrozumiałość.
Dokumenty dostarczane do Biura kierowane są do rozliczeń według kolejności ich dostarczenia. Nie załatwiamy spraw od tzw. “ręki“ zatem jeśli potrzebujesz pomocy księgowej zgłoś swoją sprawę odpowiednio wcześniej, aby móc w terminie wywiązać się ze swoich obowiązków.
Pamiętaj!
Każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia, odpowiedniego rozeznania tematu i czasu na prawidłową analizę oraz jej wykonanie. Ponaglanie różnymi środkami komunikacji nie przyspiesza biegu realizacji zlecenia, a wręcz przeciwnie - skutecznie je opóźnia. Zatem, jeśli chcesz mieć dobrze, szybko i sprawnie załatwioną sprawę - pomyśl o tym wcześniej.
Monika Jadwiga Maria Gaj
Twoja Księgowa
Jestem tu dla Was!
Strona internetowa najlepszej księgowej w Koninie, powstała z myślą o Was, drodzy klienci, goście, odwiedzający Mamy nadzieję, że Wam się u nas spodoba.
Strona ma za zadanie przybliżyć Wam misję i wizję naszej firmy, poinformować o aktualnej ofercie, o zakresie naszych działań, warunkach współpracy, kadrze, godzinach pracy, naszych projektach ale przede wszystkim o podatkach, o wszystkich zmianach, warunkach, terminach, itp. Znajdziecie tu sporo informacji o nas. Będzie dużo treści merytorycznych, które będziemy przedstawiać w sposób zwięzły i zrozumiały, krótko i przyjemnie. Pokażemy naszą pracę od kuchni, nasze projekty i wyzwania. Przeczytacie mnóstwo motywacyjnych treści, zapoznacie się z zasadami prowadzenia biznesu, z zasadami marketingowymi, rynkiem finansowym, itp. Będziemy opisywać nasze plany, recenzje, miejsca, w których przebywamy i firmy, z którymi współpracujemy. Podzielimy się z Wami całkiem sporym doświadczeniem zawodowym, poradzimy, zaradzimy, pomożemy.
Najlepsza Księgowa w mieście już online!
Witajcie!
Manufaktura.Konin – Twoja Księgowość
