Zmiana lub odwołanie pełnomocnictw
Zmiana lub odwołanie pełnomocnictwa to równie ważna czynność jak jego udzielenie. Pozwala ona na dokonanie niezbędnych aktualizacji stanu bieżącego oraz na cofnięcie uprawnień pełnomocnika, co chroni mocodawcę przed niechcianymi działaniami. Poniżej przekazuję Ci szczegółowe informacje o zmianie i odwołaniu poszczególnych rodzajów pełnomocnictw.
Ważne! Zasada ogólna: Pełnomocnictwo jest zawsze odwołalne lub zmienialne.
Zgodnie z polskim prawem, pełnomocnictwo może być zmienione lub odwołane w każdej chwili. Ta zasada dotyczy wszystkich rodzajów pełnomocnictw, niezależnie od tego, czy zostały udzielone na czas określony, czy nieokreślony. Nawet jeśli w treści pełnomocnictwa zapisano, że jest ono “nieodwołalne”, taki zapis jest nieważny. Wyjątkiem może być sytuacja, w której pełnomocnictwo zostało udzielone w interesie pełnomocnika (np. do sprzedaży udziałów w zamian za spłatę długu).

Zmiana i odwołanie pełnomocnictwa ogólnego, rodzajowego i szczególnego (pisemnego)
Te trzy rodzaje pełnomocnictw zmienia się lub odwołuje w najprostszy sposób.
Jak to zrobić?
Należy sporządzić pisemne oświadczenie o zmianie/odwołaniu pełnomocnictwa.
Co powinno zawierać?:
-
dane mocodawcy (imię, nazwisko, adres, NIP/PESEL),
-
dane pełnomocnika, którego uprawnienia są zmieniane/cofane,
-
jasne oświadczenie, że pełnomocnictwo zostaje zmienione/odwołane ze skutkiem natychmiastowym,
-
informacja o tym, jakiego pełnomocnictwa dotyczy zmiana/odwołanie (np. “zmieniam/odwołuję pełnomocnictwo udzielone w dniu [data] do…”).
Co dalej?
Ważne jest, aby oświadczenie o zmianie/odwołaniu doręczyć pełnomocnikowi. Bez powiadomienia pełnomocnika zmiana/odwołanie jest nieskuteczne. Warto zatem wysłać pismo poleconym, aby mieć dowód doręczenia. O zmianie/odwołaniu warto również poinformować podmioty, z którymi pełnomocnik działał (np. bank, kontrahentów), aby zapobiec dalszemu posługiwaniu się dokumentem.
Wzór zmiany/odwołania pełnomocnictwa ogólnego (przykład dla firmy)
Oświadczenie o zmianie/odwołaniu pełnomocnictwaJa, [Imię i nazwisko / Nazwa firmy], [adres], [NIP/PESEL],
niniejszym zmieniam/odwołuję pełnomocnictwo udzielonePanu/Pani [Imię i nazwisko pełnomocnika], zamieszkałemu/ej w [adres], nr PESEL [numer],do [opis, np. "reprezentowania w sprawach zwykłego zarządu firmą"].Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa jest skuteczne z dniem doręczenia niniejszego oświadczenia.
[Miejscowość, data][Podpis mocodawcy]
Wzór druku:
zmiana/odwołanie pełnomocnictwa ogólnego
Zmiana/odwołanie prokury
Prokura to szczególny rodzaj pełnomocnictwa, więc jej zmiana/odwołanie również wygląda nieco inaczej.
Jak to zrobić?
Należy sporządzić pisemne oświadczenie o zmianie/odwołaniu prokury.
Ważnym krokiem jest zgłoszenie zmiany/odwołania do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Zmiana/odwołanie prokury jest skuteczne z chwilą dokonania wpisu w KRS, a nie z momentem powiadomienia prokurenta.
Kto zmienia/odwołuje?
Zmiany/odwołania prokury mogą dokonać wszyscy członkowie zarządu łącznie lub, jeśli umowa spółki na to pozwala, jeden z nich. Co ważne, prokurenta może zmienić/odwołać każdy członek zarządu samodzielnie.
Ważne! Do czasu wpisu do KRS, prokura jest wciąż ważna, co oznacza, że prokurent może podejmować działania w imieniu firmy. Dlatego tak ważne jest, aby zgłoszenie do KRS było jak najszybsze.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa notarialnego
Ze względu na formę, w jakiej zostało udzielone, zmiana/odwołanie takiego pełnomocnictwa również wymaga specjalnej procedury.
Jak to zrobić?
Pełnomocnictwo udzielone w formie aktu notarialnego najlepiej zmienić/odwołać również w tej samej formie, czyli przed notariuszem.
Dlaczego notariusz?
Notariusz sporządza oświadczenie o zmianie/odwołaniu w formie aktu, co zapewnia jego najwyższą moc dowodową. Co więcej, notariusz może dopilnować, aby zmiana/odwołanie zostało przekazane pełnomocnikowi, a w razie potrzeby również innym podmiotom, które miały wiedzę o pełnomocnictwie (np. sądowi wieczystoksięgowemu w przypadku pełnomocnictwa do sprzedaży nieruchomości).
Alternatywa
Chociaż zmiana/odwołanie pełnomocnictwa notarialnego może nastąpić również w zwykłej formie pisemnej, użycie aktu notarialnego jest znacznie bezpieczniejsze i minimalizuje ryzyko zakwestionowania zmiany/odwołania.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa procesowego (prawnego)
Pełnomocnictwo dla radcy prawnego lub adwokata również można zmienić/odwołać w każdej chwili.
Jak to zrobić?
Wystarczy złożyć pisemne oświadczenie o zmianie/odwołaniu pełnomocnictwa.
Ważne jest, aby o zmianie/odwołaniu powiadomić nie tylko prawnika, ale także sąd lub inny organ, przed którym toczy się sprawa. Dopiero w momencie, gdy sąd otrzyma informację o zmianie/odwołaniu, uprawnienia prawnika przestają obowiązywać w postępowaniu.
Co powinno zawierać oświadczenie?:
-
-
wskazanie sprawy, której dotyczy zmiana/odwołanie (np. “Sprawa o sygn. akt [numer]”),
-
dane stron i zmienianego/odwoływanego pełnomocnika,
-
oświadczenie o zmianie/odwołaniu pełnomocnictwa.
-
Wzór zmiany/odwołania pełnomocnictwa procesowego (prawnego – wzór pisma do sądu):
[Miejscowość, data]Sąd [nazwa sądu, wydział]ul. [adres sądu]Sygn. akt: [numer sygnatury]Dotyczy: Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa procesowegoJa, [Imię i nazwisko / Nazwa firmy], [adres],niniejszym oświadczam, że zmieniam/odwołuję pełnomocnictwo procesowe udzielonePanu/Pani [Imię i nazwisko pełnomocnika], [adres kancelarii],do reprezentowania mnie w ww. sprawie.Proszę o odnotowanie faktu zmiany/odwołania pełnomocnictwa w aktach sprawy.Z poważaniem,[Podpis mocodawcy]
Wzór druku:
zmiana/odwołanie pełnomocnictwa procesowego
Pamiętaj, że w przypadku zmiany/odwołania każdego pełnomocnictwa najważniejsze jest, by fakt ten dotarł do wiadomości pełnomocnika i podmiotów, przed którymi on działał. Brak takiej informacji może prowadzić do nieprzyjemnych konsekwencji.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictw urzędowych
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa, które było przeznaczone do załatwiania spraw w urzędach (np. w Urzędzie Skarbowym, ZUS), jest procedurą równie ważną jak jego udzielenie. Pozwala to na zmianę/cofnięcie uprawnień pełnomocnika, co chroni mocodawcę przed niechcianymi działaniami.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa do US
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa ogólnego (OPL-1)
Co to jest?
Pełnomocnictwo PPO-1 to pełnomocnictwo ogólne, które uprawnia do reprezentowania w sprawach podatkowych przed organami podatkowymi. Jest ono bardzo istotne w relacjach firm z urzędem skarbowym. Zmiana lub odwołanie składa się na druku OPL-1.
Jak zmienić/odwołać?
Zmiana/odwołanie tego pełnomocnictwa odbywa się poprzez złożenie w urzędzie skarbowym formularza OPL-1.
Gdzie złożyć?
Złożenie OPL-1 można zrealizować w formie papierowej w urzędzie skarbowym lub elektronicznie, np. przez portal e-Urząd Skarbowy.
Ważne! Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa staje się skuteczne z chwilą doręczenia do urzędu, a co za tym idzie, wszystkie uprawnienia pełnomocnika zostają zmienione/cofnięte.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji – Urząd Skarbowy (OPL-1)
Co to jest?
Pełnomocnictwo UPL-1 jest przeznaczone do podpisywania i składania deklaracji drogą elektroniczną (np. deklaracji VAT, CIT, PIT). Umożliwia ono księgowemu lub biuru rachunkowemu wysyłanie dokumentów w imieniu firmy. Zmiana lub odwołanie składa się na druku OPL-1.
Jak zmienić/odwołać?
Aby je zmienić/odwołać, należy złożyć w urzędzie skarbowym formularz OPL-1.
Gdzie złożyć?
Podobnie jak w przypadku OPL-1, można to zrobić w formie papierowej lub elektronicznej.
Ważne! Zmiana/odwołanie jest bardzo istotne, szczególnie w momencie zmiany biura rachunkowego, aby mieć pewność, że nowa osoba będzie miała wyłączność na wysyłanie deklaracji, a uprawnienia poprzedniego księgowego zostaną zmienione/cofnięte.
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa do ZUS
Co to jest?
Formularz PEL-O (Odwołanie Pełnomocnictwa) jest ściśle związane z załatwianiem spraw w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Jest to specyficzny druk, który ZUS udostępnia, aby ułatwić i ustandaryzować proces odwoływania pełnomocnictw. Służy do odwołania wcześniej udzielonego pełnomocnictwa. Odwołanie pełnomocnictwa jest bardzo ważne, gdy np. zmieniamy biuro rachunkowe lub kończymy współpracę z osobą, której udzieliliśmy uprawnień. Wszelkich zmian natomiast dokonuje się na druku PEL-1.
Kto może złożyć?
Formularz PEL-O/PEL-1 może złożyć zarówno mocodawca (osoba, która udzieliła pełnomocnictwa), jak i pełnomocnik, który chce zrezygnować z uprawnień lub je zaktualizować.
Jak zmienić/odwołać?
Wystarczy złożyć druk PEL-O/PEL-1 czyli pisemne oświadczenie o odwołaniu/zmianie.
Gdzie złożyć?
Zmianę/odwołanie należy złożyć osobiście w placówce ZUS, najlepiej tej, w której pełnomocnictwo zostało pierwotnie złożone, lub wysłać je pocztą. Możliwe jest również złożenie go elektronicznie przez Platformę PUE ZUS.
Kiedy jest skuteczne?
Zmiana/odwołanie pełnomocnictwa jest skuteczne od dnia, w którym formularz PEL-1/PEL-O wpłynie do ZUS.
Ważne! Odwołanie pełnomocnictwa za pomocą PEL-O jest ostateczne i całkowicie odwołuje wszystkie pełnomocnictwa udzielone danemu pełnomocnikowi. Jeśli chcesz zmienić tylko zakres uprawnień, musisz złożyć nowy formularz PEL-1, w którym określisz nowy, aktualny zakres. Odwołanie pełnomocnictw urzędowych zawsze wymaga formalnego, pisemnego oświadczenia, a w przypadku Urzędu Skarbowego i ZUS - wypełnienia odpowiedniego formularza. Złożenie takiego dokumentu w odpowiednim urzędzie jest istotne, by odwołanie stało się skuteczne i by móc chronić swoje interesy.
Rekomendacja
W tym artykule wskazałam i omówiłam różne rodzaje druków, dotyczące zmian aktualizacyjnych lub odwołania pełnomocnictw obowiązujących w Polsce. Oczywiście te najważniejsze, używane powszechnie w biznesie, urzędach, księgowości, a także te wymagające specjalnej formy, jak pełnomocnictwo notarialne i procesowe. Przedstawiłam Ci proste wzory, które możesz wykorzystać oraz oryginalne wzory druków do wydruku i wypełniania. Te wszystkie informacje pozwolą Ci na pełniejsze zrozumienie kiedy, dlaczego i po jakie bardziej formalne formy zmiany/odwołania pełnomocnictw musisz sięgnąć w danych sytuacjach. Pamiętaj, że odpowiednie dopasowanie formy zmiany/odwołania pełnomocnictwa do konkretnej sytuacji jest istotne dla jego ważności i skuteczności.
Znajomość tych wszystkich druków i formularzy jest bardzo przydatna, ponieważ pozwala na sprawną i bezpieczną obsługę spraw urzędowych i innych niejednokrotnie bez konieczności osobistego stawiennictwa.

