Renta wdowia w 2025 roku

Renta wdowia – co to takiego?

Nowa renta wdowia to w rzeczywistości niezupełnie nowe świadczenie, ale zmiana w przepisach, która pozwala na bardziej elastyczne i często korzystniejsze łączenie dwóch istniejących już świadczeń. Do tej pory wdowa lub wdowiec musieli wybrać, czy chcą pobierać własną emeryturę, czy rentę rodzinną po zmarłym małżonku, w zależności od tego, która była wyższa. Nowe przepisy pozwalają na połączenie obu tych świadczeń.

 

Geneza i cel renty wdowiej

Pomysł na taką zmianę pojawił się kilka lat temu jako obywatelski projekt ustawy. Inicjatywa ta miała na celu wsparcie finansowe seniorów po śmierci współmałżonka. Głównym założeniem było to, że osoba owdowiała, często w starszym wieku, jest w trudniejszej sytuacji materialnej i powinna mieć prawo do większej części świadczeń, na które wspólnie pracowała para. Początkowo projekt zakładał pobieranie 100% jednego świadczenia i 50% drugiego, jednak ostatecznie przyjęte przepisy są nieco inne.

 

Renta wdowia to nowa zasada, która pozwala na elastyczne łączenie Twojej emerytury z rentą rodzinną po zmarłym małżonku, co ma na celu poprawę Twojej sytuacji finansowej po jego stracie.

 

Nowe zasady łączenia renty rodzinnej z innymi świadczeniami od 2025 roku

Od 1 lipca 2025 roku, jeśli jesteś wdową lub wdowcem i masz prawo do renty rodzinnej oraz własnego świadczenia (np. emerytury), możesz skorzystać z nowych, korzystniejszych zasad wypłaty świadczeń. Nie musisz już rezygnować z własnej emerytury na rzecz renty rodzinnej bowiem będziesz mógł połączyć te dwie wypłaty. Oznacza to, że nie musisz wybierać tylko jednego świadczenia – ZUS wypłaci Ci oba świadczenia jednocześnie, ale w różnych proporcjach. To nowa opcja, która ma dać większą elastyczność i często wyższe łączne świadczenie.

 

Jakie świadczenia możesz łączyć?

Jeśli jesteś wdową lub wdowcem i masz prawo do renty rodzinnej, możesz ją łączyć z własnym świadczeniem, takim jak:

• emerytura (z ZUS, KRUS, wojskowa, policyjna),
• emerytura pomostowa,
• nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• renta z tytułu niezdolności do pracy (z ZUS, KRUS, wojskowa, policyjna),
• świadczenie lub zasiłek przedemerytalny.

 

Jeśli masz prawo do:

• specjalnej emerytury lub renty przyznanej przez Prezesa Rady Ministrów,
• świadczenia honorowego przyznanego w związku z ukończeniem 100 lat,

ZUS również może ustalić Ci wypłatę tych świadczeń łącznie.

 

Jeśli jesteś wdową lub wdowcem i masz prawo do świadczenia pieniężnego z ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, to ZUS także może ustalić  Ci zasady jego łącznej wypłaty z innym świadczeniem.

 

Ważne!

Własne świadczenia to: emerytury, emerytury rolnicze, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowe, emerytury policyjne, zasiłki przedemerytalne, świadczenia przedemerytalne, emerytury pomostowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe, renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, renty rolnicze szkoleniowe, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowa renta inwalidzka albo policyjna renta inwalidzka.

Przez rentę rodzinną należy rozumieć nie tylko tę, którą wypłaca ZUS, ale również rentę rodzinną wypłacaną przez inne organy emerytalno-rentowe, tj. rentę rodzinną dla rolników, a także wojskową rentę rodzinną oraz policyjną rentę rodzinną. 

 

Nowe zasady wypłaty – co możesz wybrać?

Jak już wcześniej mówiłam, możesz połączyć oba świadczenia, wybierając jeden z dwóch wariantów:

• wariant 1: dostaniesz 100% swojej renty rodzinnej oraz 15% swojego własnego świadczenia,
• wariant 2: dostaniesz 100% swojej własnej emerytury oraz 15% renty rodzinnej.

 

Ważne!

Od 1 stycznia 2027 r. dodatek ten wzrośnie z 15% do 25% drugiego świadczenia, co oznacza jeszcze wyższą łączną kwotę.

 

Przykład

Jeśli Twoja renta rodzinna wynosi 2500 zł, a Twoja emerytura 2000 zł to:

 

Wariant 1	Wariant 2
2500 zł (100% renty) + 300 zł (15% emerytury) = 2800 zł	2000 zł (100% emerytury) + 375 zł (15% renty) = 2375 zł

 

Wybierając opcję 1, dostaniesz 2500 zł + 300 zł = 2800 zł natomiast wybierając opcję 2, dostaniesz 2000 zł + 375 zł = 2375 zł.

Zatem w tym przykładzie bardziej opłacalne jest wybranie opcji 1. ZUS pomoże Ci wybrać najlepszy wariant dla Twojej sytuacji. W zasadzie ZUS sam za Ciebie dokona wyliczeń, sprawdzi i wybierze najbardziej korzystny dla Ciebie wariant. Nie musisz robić tego sam.

 

Jeśli jesteś wdową lub wdowcem i masz:

• prawo do renty rodzinnej oraz
• jednocześnie prawo do emerytury i do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową,

to na Twój wniosek, ZUS może wypłacać Ci:

• 100% renty rodzinnej, 15% emerytury i 50% renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego albo
• 100% emerytury, 15% renty rodzinnej i 50% renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego, albo
• 100% renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego, 15% renty rodzinnej i 50% emerytury.

Zasady te mają zastosowanie również wtedy, gdy masz prawo do renty rodzinnej oraz do innych świadczeń, o których mowa w przepisach ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

 

Kto może skorzystać z nowych zasad?

Aby ZUS mógł wypłacić Ci połączone świadczenia, musisz bezwzględnie spełnić wszystkie poniższe warunki:

• mieć ukończone 60 lat (jeśli jesteś kobietą) lub 65 lat (jeśli jesteś mężczyzną),
• pozostać w związku małżeńskim ze współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci,
• prawo do renty rodzinnej zostało Ci przyznane, gdy miałaś/eś co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni),
• nie możesz być w nowym związku małżeńskim. Jeśli zawrzesz nowy związek małżeński, stracisz prawo do łączenia świadczeń.

 

Jak złożyć wniosek?

Aby ZUS ustalił Ci wypłatę świadczeń w nowej formie, musisz złożyć specjalny wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń (ERWD), 

Wzór wniosku o łączenie świadczeń (ERWD) jest dostępny od 1 stycznia 2025 r. w każdej placówce ZUS oraz na ich stronie internetowej. Druk możesz pobrać również tutaj:

DRUK ERWD – do wydruku i wypełnienia ręcznego

DRUK ERWD – do wypełnienia elektronicznego i wydruku

 

Jeśli masz prawo do obu świadczeń (renty rodzinnej i własnego świadczenia) i ZUS już je wypłaca, nie musisz dołączać żadnych dodatkowych dokumentów do wniosku.

Jeśli natomiast do tej pory nie składałeś wniosku, o któreś z tych świadczeń, złóż go teraz wraz z niezbędnymi dokumentami. Jeśli ZUS uzna, że do załatwienia Twojego wniosku niezbędne są dokumenty, których nie ma, poprosi Cię o ich dostarczenie.

 

Terminy i daty

Wniosek o łączenie świadczeń możesz składać od 1 stycznia 2025 roku.

Wypłata połączonych świadczeń rozpocznie się od miesiąca, w którym złożysz wniosek, ale nie wcześniej niż od 1 lipca 2025r. Oznacza to, że jeśli złożyłeś wniosek w styczniu, marcu lub czerwcu 2025r., to i tak ZUS zaczął wypłacać Ci połączone świadczenia od lipca 2025r.

 

Dodatkowe ważne informacje:

• maksymalna wysokość świadczeń – łączna kwota wypłat nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Jeśli Twoje świadczenia będą wyższe, ZUS pomniejszy je do tej kwoty. Do tego limitu ZUS wlicza także świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz inne niż jednorazowe świadczenia i dodatki wypłacane na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów wraz ze wskazanymi w ustawie świadczeniami,
• inne dodatki – należy pamiętać, że połączenie świadczeń czyli wzrost ich łącznej kwoty może wpłynąć na prawo do otrzymywania innych dodatków. Przykładowo, jeśli przekroczysz określony limit, ZUS może wstrzymać wypłatę takich świadczeń jak: świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, rodzicielskie świadczenie uzupełniające czy świadczenia wyrównawcze. Jeśli otrzymujesz świadczenia finansowane z budżetu państwa, zostaną one pomniejszone jako pierwsze. ZUS wyda decyzję, w której poinformuje Cię o pomniejszeniu wypłacanych świadczeń,
• pomoc ZUS – jeśli zechcesz złożyć elektronicznie wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną, a nie masz jeszcze konta na PUE, ZUS pomoże Ci je założyć. ZUS również udostępni specjalny kalkulator, który pomoże Ci wyliczyć, która opcja jest dla Ciebie najkorzystniejsza. Zawsze możesz też poprosić o pomoc doradcę w placówce ZUS.

 

Kalkulator tzw. renty wdowiej

Kalkulator łączenia świadczeń z rentą rodzinną

 

O czym trzeba pamiętać przy odczytywaniu wyliczeń z kalkulatora

1. jeżeli masz prawo do emerytury lub renty przyznanej przez Prezesa Rady Ministrów niezależnie od wypłaty innych świadczeń, to ta emerytura lub renta będzie wypłacana w pełnej wysokości, niezależnie od ustalonego zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. Świadczenie to jest wliczane do sumy świadczeń wypłacanych łącznie z rentą rodzinną. Jeżeli masz prawo do emerytury lub renty przyznanej przez Prezesa Rady Ministrów zależnie od wypłaty innych świadczeń, to ta emerytura lub renta będzie wypłacana w pełnej wysokości lub wypłata zostanie zawieszona ze względu na wypłatę innych świadczeń (aktualizacja kwot od 1 marca 2025r.);
2. świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji przysługuje osobie, która pobiera świadczenia wynoszące łącznie do 2.552,39 zł. Maksymalna wysokość świadczenia uzupełniającego to 500 zł. Jeżeli kwota renty rodzinnej po połączeniu z innym świadczeniem przekroczy 2.552,39 zł, ZUS wstrzyma wypłatę świadczenia uzupełniającego;
3. świadczenie wyrównawcze dla działacza opozycji antykomunistycznej przysługuje osobie, która pobiera świadczenia wynoszące łącznie do 3.603,35 zł. Jeżeli kwota renty rodzinnej po połączeniu z innym świadczeniem przekroczy 3.603,35 zł, ZUS wstrzyma wypłatę świadczenia wyrównawczego;
4. świadczenie wyrównawcze dla osób uprawnionych do emerytury z powodu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki przysługuje osobie, która pobiera świadczenia wynoszące łącznie do 3.287 zł. Jeżeli kwota renty rodzinnej po połączeniu z innym świadczeniem przekroczy 3.287 zł, ZUS wstrzyma wypłatę świadczenia wyrównawczego;
5. rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje osobie, która pobiera świadczenia do wysokości kwoty najniższej emerytury. Jeżeli łączna kwota renty rodzinnej po połączeniu z innym świadczeniem przekroczy kwotę najniższej emerytury, ZUS wstrzyma wypłatę rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

 

Pamiętaj!

Są to zasady, które zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2025r.

Zawsze jednak warto zweryfikować te informacje bezpośrednio w ZUS, aby upewnić się, że znasz wszystkie szczegóły dotyczące Twojej konkretnej sytuacji.

 

Dodatkowe materiały

1. Prezentacja – materiał do pobrania   Renta_Wdowia_2025_prezentacja

2. Wniosek papierowy – materiał video

3. Ulotka – materiał do pobrania   Ulotka_Renta wdowia

4. Grafiki – materiały do pobrania